Als praten niet meer vanzelf gaat

Taal gebruiken we allemaal. We praten, luisteren, lezen en schrijven. Bij afasie gaat dit niet meer vanzelf. Afasie ontstaat vaak door niet‑aangeboren hersenletsel (NAH), bijvoorbeeld na een beroerte of een ongeluk. Je begrijpt taal minder goed of je kunt jezelf moeilijker uitdrukken. Dat maakt het dagelijks leven ingewikkelder.

Wat is afasie?

Mensen met afasie hebben moeite met begrijpen: niet goed horen wat iemand bedoelt, een tekst niet snappen, een gesprek niet kunnen volgen. Er zijn ook problemen met spreken: woorden niet vinden, lang nadenken, veel pauzes en “uh” zeggen. Dat geeft onzekerheid en soms schaamte. Contact met partner, kinderen of vrienden kost veel energie. Lezen en schrijven gaat moeizamer.

Ervaring van Gerrit

Gerrit heeft als gevolg van NAH afasie. Hij vertelt: “Praten met anderen is moeilijk geworden. In mijn hoofd weet ik precies wat ik wil zeggen, maar door mijn afasie lukt het niet om de zinnen goed te maken. Dat vind ik lastig. Ook merk ik dat mensen minder geduld hebben om naar mij te luisteren en mij uit te laten praten.”

Het contact met zijn dochter vindt hij soms lastig: “Ze vertelt veel als ze op bezoek komt. Door de snelheid en de hoeveelheid informatie volg ik het gesprek niet. Dan voel ik afstand en dat maakt mij eenzaam.”

Toch blijft Gerrit er wel op uit gaan. Naar de winkel, naar de stad of afspreken met vrienden. “Vooraf zie ik ertegenop, maar achteraf geeft het energie. Mijn vrienden accepteren mij zoals ik ben, ook met afasie. Mijn tip: neem de tijd om te luisteren, laat me uitpraten, praat langzaam en herhaal wat je zegt.”

Ervaringen van Fie

Fie heeft ook afasie. “Buiten mijn kenniskring vind ik het moeilijk. Mensen kennen mij niet en ik denk teveel na over woorden. Mijn hoofd raakt vol. Vaak begrijpen mensen mij niet en dat vind ik vervelend.”

Het contact met haar kleinkinderen vindt Fie ook lastig. “Zij snappen nog niet goed wat er aan de hand is. Ze gaan dan naar mijn man om te vragen wat oma bedoelt. Dat doet pijn. Soms ga ik gesprekken niet eens aan, omdat ik denk dat mensen geen geduld hebben. Ik schrijf soms woorden met mijn vingers op tafel om ze uit te kunnen spreken.”

Ze ziet ook wat er wél goed gaat: “Ik krijg nu twee jaar begeleiding vanInteraktContour. Ik voel me hier op mijn plek en heb veel geleerd over mezelf en mijn hersenletsel.”