Ga naar content
Open de hoofdnavigatie

Vrienden met hersenletsel

Douwe van den Akker, single (41) en Jan Overweg (38) getrouwd met Brenda en vader van twee meisjes van 11 en 6 zijn op het oog geen vanzelfsprekende combinatie. De één met een verslavingsverleden dat hij goed wist te verbergen, de ander een hard werkende familieman. Toch hebben ze elkaar gevonden. En het zijn (h)erkenning, humor en relativeringsvermogen dat hen verbindt. Beiden werden getroffen door traumatisch hersenletsel na een val en beiden proberen hun leven weer op te pakken. De connectie die ze samen hebben geeft ze moed en het gevoel dat ze er niet alleen voor staan.

gebakken vis.jpg

Samen een visje eten


“Zo, voorlopig hoef ik niet te meer eten.“, zegt Douwe als hij binnenkomt. Jan en hij hebben een uur voor het gesprek afgesproken bij de viskraam en hebben net twee gebakken lekkerbekjes achter de kiezen. Een visje eten is één van de dingen die ze samen ondernemen. Nu ze niet meer in dezelfde behandelgroep zitten, waar ze elkaar ontmoet hebben, moeten ze meer moeite doen om elkaar te zien. Dit gesprek was een mooie aanleiding en om 10.00 uur is het nog lekker rustig bij de visboer.

Ook interessant

Schaken

Douwe is dertien jaar als hij tijdens een vakantie, met zijn familie aan de Costa Brava, van een rots valt. Na tweeënhalve week in coma te hebben gelegen, ontwaakt hij in een Spaans ziekenhuis. Daar verblijft hij anderhalve maand in totaal waarna hij naar het Isala ziekenhuis in Zwolle verhuist. Na twee dagen halen zijn ouders ‘m hier weg, want ze vinden dat ze toch niets meer voor hem kunnen doen. “Ik herinner me dat ik de eerste dag na de vakantie gewoon naar school ben gegaan. In die tijd heb ik wel zo’n 300 potjes geschaakt met mijn vader om mijn concentratie weer wat op te krikken, want dat ging niet zo goed. En al snel erna kwam ik in aanraking met drugs. Enerzijds omdat ik er nieuwsgierig naar was en het wel stoer vond. Anderzijds omdat ik merkte dat ik er lekker rustig van werd. Het verdoofde de geluiden en prikkels. Uiteindelijk ben ik hier tot mijn 39e mee door gegaan. Niet alleen drugs, maar ook alcohol. Tot ik besloot dat het genoeg was en ik stopte rigoureus. Als reactie daarop kreeg ik een psychose. De crisishulpdienst in Almelo bracht me in contact met InteraktContour, om te leren omgaan met de gevolgen van mijn hersenletsel. Nu ik clean ben worden mijn klachten niet meer onderdrukt en merk ik nog meer hoeveel last ik heb van de ruis in mijn oor. Eerst was het alleen een ruis, maar nu is er ook een soort gebrom bij gekomen. Ik slaap nauwelijks meer. Het is om gek van te worden.” Hier, bij InteraktContour, ontmoet hij Jan Overweg.

Relevante links

 

“Ik was iemand. Als er iets gedaan moest worden werd er altijd naar mij gevraagd, omdat ze mij de beste vonden.”

“Ik was iemand”

Bij Jan ligt het ongeluk nog niet zo ver in zijn verleden. Jan vertelt: “Ik was stukadoor en bezig op een steiger voor een klus in Duitsland in 2015 toen ik naar beneden viel.” Na een week in een Duits ziekenhuis en zes weken bedrust, kwam hij via een neuroloog in een revalidatietraject dat twee jaar zou duren. Hij houdt er onder meer pijn aan zijn linkerzijde aan over, last van zijn nek en schouder en kampt met de onzichtbare gevolgen van het letsel. “Ik ben vergeetachtig, warrig, snel boos, chagrijnig, heb last van geluiden en licht” Hij worstelt met zijn nieuwe situatie: “Ik was iemand. Als er iets gedaan moest worden werd er altijd naar mij gevraagd, omdat ze mij de beste vonden.” Inmiddels is Jan afgekeurd en is het zijn vrouw die meer is gaan werken. Jan heeft leren koken en zorgt voor de kinderen. Niet alleen fysiek heeft hij een smak gemaakt, ook zijn zelfvertrouwen heeft een optater gekregen.

Relevante link

annemieke schuurman kleiner formaat.jpg

Opnieuw naar jezelf leren kijken


“Tijdens de module ‘Omgaan met veranderingen’ komen die veranderde rollen ook aan bod” legt Annemieke Schuurman, behandelaar bij InteraktContour uit. “Jan is onder andere werknemer, vader, echtgenoot en vriend. De gevolgen van het hersenletsel zijn van invloed op de invulling die je geeft aan al die rollen die je hebt in je leven. Hier ontleen je ook je identiteit aan en je eigenwaarde. Vanuit behandeling onderzoeken we wat nog wel kan en hoe je hier opnieuw invulling aan kunt geven. Om dit binnen groepsverband te bespreken met mensen die dezelfde problemen of klachten ervaren, biedt een veilige omgeving om jezelf opnieuw te leren kennen en te overwinnen. Mensen ervaren dat ze er nog steeds toe doen en van waarde kunnen zijn voor een ander. Al is het dan misschien op een andere manier dan dat ze eerst voor ogen hadden”

Relevante links

"Ik krijg van hem meer begrip dan van de vrienden die ik had. Die hebben allemaal de benen genomen."

Hij begrijpt me

“Toen ik Douwe zag, was er gewoon iets, een klik. Ik dacht ik ken ‘m.”, zegt Jan. Douwe beaamt dat. Ze kunnen het niet goed uitleggen. Het is een gevoel. Jan: “We begrijpen elkaar, hebben dezelfde humor.” “Ook al snap ik de helft van de tijd niet wat hij zegt door zijn dialect.” grapt Douwe. Jan: “Ondanks dat het me ook energie kost en ik voor of na onze afspraak rustig aan moet doen, levert het me ook energie op om bij Douwe te zijn. Het is relaxed. Hij snapt me. We hebben gewoon een klik. Ik krijg van hem meer begrip dan van de vrienden die ik had. Die hebben allemaal de benen genomen.” Maar waar zit ‘m dat dan in? Douwe probeert het te verduidelijken. “Tijdens een pauze wilde ik even wat halen bij de winkel om de hoek. Jan wilde niet mee, maar ik zei: ‘Kom op, we gaan gewoon.’ En ik kon hem toch overtuigen. In de winkel was het gigantisch druk. Niet alleen veel mensen, ook veel geluiden en ik merkte aan Jan dat het niet goed ging. Hij greep me bij de arm en ik weet nog dat ik dacht ‘hé wat krijgen we nou?’, maar we hebben zo samen de hele winkel doorkruist. Ik begrijp ‘m, wat hij voelt, voel ik ook. Maar ik denk altijd, ook al heb ik ergens last van, ik ga het gewoon aan.” Door Douwe leert Jan om deze hindernissen te nemen en om er niet van weg te lopen. “En dat is zo waardevol aan contact met mensen die uit eigen ervaring weten wat het hebben van hersenletsel betekent”, beaamt ook Desiree Teijgeler, individueel begeleider bij InteraktContour. “Het is ongelofelijk mooi om te zien hoe Jan en Douwe samen stappen zetten om zichzelf opnieuw te leren kennen en te overwinnen.”

"Werk je dan niet meer? Wat doe je dan de hele dag?"

Desiree Teijgeler.jpg

Het perspectief verandert als je anders naar jezelf of de ander kunt kijken


Als individueel begeleider helpt Desiree Jan en Douwe de handvatten, die ze tijdens de behandeling krijgen, in de thuissituatie toe te passen. Vaak door middel van gesprekken. Vragen als: ‘Wie ben je? Wat wil je? En wat kun je (voor een ander) betekenen?’ komen veel aan de orde. Je kunt je zo identificeren met je rol als werknemer dat je denkt dat je dat bent. Door het wegvallen van die rol verandert je zelfbeeld. Het besef dat het slechts een deel van je identiteit is, moet soms even indalen. Desiree licht dit toe: “Jan kreeg bijvoorbeeld de vraag van een buurman die vroeg: ‘Werk je dan niet meer? Wat doe je dan de hele dag?’ Dat kwam hard aan. Maar het is maar hoe je er naar kijkt. De buurman spreekt hem gewoon aan als Jan. Niet als slachtoffer, maar als persoon. Als mens. Als je anders naar jezelf kunt kijken kun je het ook anders interpreteren. Als mens ben je van waarde en meer dan die ene rol. Zo verandert de rol van de partner vaak naar die van een verzorger. Dan kun je jezelf ook als een patiënt gaan voelen en gedragen. In een man-vrouw relatie spreek je elkaar anders aan dan als patiënt-mantelzorger. De nabijheid en intimiteit blijft in een man-vrouw relatie gemakkelijker behouden. Hersenletsel verdwijnt niet, maar je kunt er op een andere manier naar leren kijken. ”

Relevante links

 

"Het helpt als mensen zich realiseren dat veranderd gedrag geen onwil is, maar een kwestie van ‘niet kunnen."

vissen douwe en jan 3.jpg

Waarom je je vrienden zo verliest terwijl je ze wel nodig hebt

Hoe kan het toch dat het zo vaak voorkomt dat mensen die kampen met de gevolgen van hersenletsel zo weinig begrip krijgen vanuit hun eigen omgeving. Het merendeel verliest vrienden en familie. “Als mijn vrienden voor mij hadden gedaan wat Douwe doet, dan had mijn leven er nu heel anders uit gezien”, geeft Jan aan als het hier over gaat. Annemieke: “Gevolgen van hersenletsel kunnen zich ook uiten in ontremde reacties, een kort lontje, gebrek aan inlevingsvermogen of het vergeten van afspraken. Dat doet ook iets met de mensen om je heen. Als er niets aan de getroffene te zien is en je weet niet precies wat hersenletsel is, dan is het ook lastig om je in te leven. Dan verandert de relatie en vergt het veel van beide partijen om het contact voort te zetten. Het helpt als mensen zich realiseren dat veranderd gedrag geen onwil is, maar een kwestie van ‘niet kunnen’. Gebieden in de hersenen zijn beschadigd. Dan doet het nog steeds een beroep op het inlevingsvermogen van de andere partij, maar dan is het gedrag wel op een andere manier te interpreteren. Tijdens de behandeling is er aandacht voor het oefenen van sociale vaardigheden, maar ook hoe je aan een ander kunt uitleggen wat er met je aan de hand is. Uiteindelijk vraagt het een inspanning van beide partijen. Douwe en Jan laten zien met hun vriendschap dat het wel kan. Dat is bijzonder.” En daar zijn beide heren het roerend mee eens.

Herken je je in het verhaal van Douwe en Jan en wil je ook leren omgaan met de veranderingen in je leven?

Professionals van InteraktContour helpen je graag verder om om te gaan met alle veranderingen in je leven, grip te krijgen op je energie, fitter en sterker te worden en je hoofd meer op orde te krijgen. Ook de naasten zijn hierbij betrokken. Zij hebben immers ineens een andere partner, ouder of kind gekregen. Interesse? Neem vrijblijvend contact op met InteraktContour, werkzaam in Midden- en Oost Nederland. Woon je elders? Neem contact op via Hersenz. Hier kun je je postcode invoeren en zien welke organisatie, gespecialiseerd in hersenletsel, bij jou in de buurt zit.

Ik wil contact met InteraktContour

Reageren

Meer relevante artikelen

Stel hier je vraag