Ga naar content
Open de hoofdnavigatie

Signalen van visuele problemen na hersenletsel

Visuele problemen gaan vaak samen met niet-aangeboren hersenletsel, maar zijn voor zorgprofessionals lastig te herkennen. De klachten ontstaan doordat de hersenen de visuele informatie niet goed kunnen verwerken. De waarnemingsproblemen zijn daarom niet te verhelpen met een bril. Om goed te zien zijn zowel goede ogen als een goed visueel systeem in de hersenen vereist. Als de verwerking van visuele prikkels in de hersenen verstoord verloopt, spreekt men van een visuele verwerkingsstoornis. Afhankelijk van de plaats van beschadiging in de hersenen kunnen zich allerlei stoornissen voordoen die van invloed zijn op het zien.

Niet aangeboren hersenletsel (NAH)
Een aandoening van de hersenen kan het gevolg zijn van een beroerte (CVA), ongeluk, val, tumor,herseninfarct of neurodegeneratieve aandoening (zoals de ziekte van Alzheimer, Parkinson en Multiple Sclerose). Hersenletsel heeft ingrijpende gevolgen voor de getroffene en zij omgeving. De gevolgen van een aandoening in de hersenen kunnen uiteenlopen en verschillen van persoon tot persoon. Lees hier over de kenmerken van niet aangeboren hersenletsel.

Stoornissen in de visuele verwerking door de hersenen niet altijd herkend

Stoornissen in de visuele verwerking door de hersenen niet altijd herkend


Bij een goed functionerend waarnemingsvermogen belandt de informatie die op het netvlies van onze ogen binnenkomt, via de oogzenuwen helemaal achter in ons brein. Als de 'ruwe' visuele informatie achter in de hersenen aankomt, bewerken de hersenen deze stap voor stap zodat we begrijpen en herkennen wat we zien. Beschadigingen van deze zenuwbanen of achter in de hersenen kunnen leiden tot visuele problemen. Deze visuele problemen komen niet altijd naar voren tijdens de gewone visus- en gezichtsveldmeting. Deze onderzoeken zijn gericht op de gezichtsscherpte en de grootte van het gezichtsveld. Stoornissen in de visuele verwerking door de hersenen zijn altijd van andere aard en uiten zich ook op een andere manier in het dagelijks leven. Het herkennen van signalen is dan ook van groot belang.

Herkennen van visuele problemen die kunnen duiden op hersenletsel

  • Klachten over wazig (niet scherp) zien
  • Een bril biedt geen oplossing.
  • Moeite met het terugvinden van mensen en objecten in een drukke omgeving.
  • Onjuiste interpretatie van afbeeldingen (bijvoorbeeld sterk gericht op details of juist teveel op het geheel).
  • Moeite met het inschatten van snelheid, diepte, afstand en beweging.
  • Moeite om het kijken te combineren met een andere activiteit (bijvoorbeeld met handelen of luisteren).
  • Wegkijken bij een grote hoeveelheid visuele informatie, zoals in een menigte.
  • Het verkleinen of vergroten van de kijkafstand, terwijl dit vanuit de gezichtsscherpte niet te verklaren valt. (bijvoorbeeld dicht voor een beeldscherm zitten of met de neus op het boek).
  • Verdwalen of moeite met het onthouden van de weg of een route in een nieuwe omgeving.
  • Moeite met het herkennen van en betekenis geven aan voorwerpen, afbeeldingen, vormen en symbolen, (bijvoorbeeld letters of cijfers).
  • Regels of woorden overslaan met lezen, de ondertiteling van de tv niet meer kunnen volgen.
  • Problemen met bewegen (knoeien, tegen meubels of mensen lopen, voorwerpen niet goed kunnen vastpakken of omstoten)
  • Wisselende visuele klachten.
  • Last van (scherp) licht. Bron: Koninklijke Visio

"Mijn ogen zijn goed, maar ik zie de stoeprand niet."

Tips voor naasten

Hersenletsel heb je niet alleen. Wat kun je doen om je naaste te ondersteunen?

  • Verwijs door naar een gespecialiseerde instelling, zoals Koninklijke Visio of Bartiméus, die kan adviseren over strategieën en hulpmiddelen bij visuele problemen
  • Structureer de omgeving. Leg bijvoorbeeld dingen op een vaste plek
  • Zorg voor voldoende en goede verlichting en contrasten in een ruimte
  • Maak bij binnenkomst duidelijk wie je bent en wat je komt doen
  • Vergroot symbolen en letters. Gebruik leeshulpmiddelen om aangepast te lezen.
  • Geef tips voor de dagelijkse omgang ook aan familieleden door.
  • Markeer plekken met papier of plakband zodat iemand met visuele klachten bepaalde punten in een ruimte kan herkennen.

Koninklijke Visio expert in visuele waarnnemingsstoornissen

Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen, is gespecialiseerd in diagnostiek en behandeling van visuele waarnemingsstoornissen en helpt cliënten een antwoord te vinden op hun vragen. Visio werkt altijd op basis van verwijzing van de oogarts
of medisch specialist.

Onderzoek en behandeling bij visuele waarnemings stoornissen kunnen uit de volgende onderdelen bestaan:

  • Intakegesprek
  • Visueel functieonderzoek; hierbij is onder meer aandacht voor de gezichtsscherpte, contrast, gezichtsveld en lichtgevoeligheid.
  • Visueel perceptieonderzoek, een meer specifiek neuropsychologisch onderzoek; de neuropsycholoog onderzoekt de visuele waarneming in relatie tot het functioneren van het brein. Eventueel met een uitbreiding van een algemeen neuropsychologisch onderzoek.
  • De ergotherapeut onderzoekt en behandelt de beperkingen op activiteiten, zoals mobiliteit, huishouden, verlichting en computergebruik. Er is aandacht voor hulpmiddelengebruik gericht op compenseren.
  • Wetenschappelijk onderbouwde kijktraining; bij hemianopsie en/of kwadrantanopsie is het mogelijk om met oogsprongen (saccades) te leren werken.
  • De maatschappelijk werker kan de cliënt ondersteunen bij het verwerken van de beperking.

Gerelateerde onderwerpen

Hemianopsie na beroerte

Reageren

Meer relevante artikelen

Stel hier je vraag